hoan hỉ

Kiến có bao giờ nghỉ không?

Mấy ngày trước, khoảng 9h tối, mình dẫm chết một con gián trong nhà vệ sinh. Thực ra mình có thói quen dẫm chết khoảng 5-10 con gián mỗi ngày giống như là một sở thích vậy, chủ yếu là chỗ mình có nhiều gián quá :)). 5 phút sau, lại đi vệ sinh (chắc yếu thận), mình đã thấy một đàn kiến bu đầy con gián và bắt đầu di chuyển cái xác, chắc là tha nó về tổ để nhâm nhi dần dần.

Sáng hôm sau, khoảng 5h30, mình vào lại nhà vệ sinh và thấy đàn kiến vẫn đang làm việc, vẫn đang bu lấy con gián và di chuyển nó. Vị trí của cái xác hiện tại cách tối hôm trước khoảng 1 mét.

Mình bắt đầu tò mò về sinh hoạt của loài kiến. Loài kiến chăm chỉ thế nào thì ai cũng biết rồi, thậm chí tổ tiên ông cha còn có biết bao nhiêu ca dao tục ngữ, chuyện dân gian nói về điều này để dạy con cháu. Nhưng câu hỏi đặt ra ở đây là Kiến có bao giờ nghỉ không? Thực sự mình rất ấn tượng khi bọn nó làm việc xuyên màn đêm như vậy nên đã bắt đầu tìm hiểu, đọc một số bài báo, bài nghiên cứu trên internet. Sau đây là một số kết quả khá thú vị mà mình có được:

  • Do kiến hay sống trong tổ do chúng tự đào và không có ánh sáng, nên việc chúng ngủ hay thức không phụ thuộc vào ánh sáng, hay nói cách khác là ko phụ thuộc vào ngày hay đêm giống con người
  • Trong tổ kiến sẽ có kiến chúa và kiến thợ. Kiến chúa thường ngủ hơn 90 lần mỗi ngày, mỗi lần ngủ khoảng 6 phút. Như vậy kiến chúa ngủ khoảng hơn 9 tiếng mỗi ngày (???) => như con người luôn
  • Kiến thợ thường ngủ 250 lần mỗi ngày, mỗi lần ngủ khoảng hơn 1 phút, như vậy tương đương với khoảng 4 tiếng 48 phút một ngày
  • Kiến thường ngủ ngẫu nhiên, không theo một chu kì cố định nào cả. Tức là cứ đang làm là lại lăn ra ngủ (bọn này hư vãi), và với số lượng 90 lần hư cho kiến chúa và 250 lần hư cho kiến thợ như đề cập ở phía trên.
  • Chính vì thời gian ngủ một lần rất ngắn nên lúc nào một đàn kiến cũng sẽ đảm bảo có 80% số lượng kiến thợ đang làm việc, và công việc trong tổ không bao giờ bị dang dở. Công việc của những con kiến đang ngủ sẽ được làm bởi những con đang thức.
  • Bạn có thể thắc mắc là tại sao lại có sự chênh lệch lớn về giấc ngủ của kiến chúa và kiến thợ như vậy? Đơn giản là đời rất lắm bất công. Lí do chính là để đảm bảo rằng kiến chúa có thể sống lâu dài. Tuổi thọ của một con kiến chúa lửa có thể kéo dài 9 năm, đối với một số loài khác có thể lên tới 45 năm (???). Trong khi đó với một chú kiến thợ có thể chỉ kéo dài 6 tháng.
  • Kiến chúa có 2 kiểu ngủ: ngủ nông và ngủ sâu (giống con người vãi). Khi ngủ nông, râu của chúng thường không vểnh cao và mồm thì hơi mở. Còn khi ngủ sâu thì râu sẽ cụp xuống và mồm khép lại hoàn toàn. Kiến chúa cũng thường mơ nữa. Bạn có thể nhận ra chúng đang mơ bằng cách để ý khi râu đang di chuyển rất nhanh (RAM – Rapid Antennal Movement)

Như vậy hiện tại đã có thể hiểu tại sao đàn kiến trong nhà vệ sinh của mình có thể quẩy thông đêm suốt sáng như vậy. Vì chúng thay nhau làm việc và do kiến quá nhỏ và số lượng quá lớn nên bạn rất ít khi để ý rằng có một số con đang ngủ, và số lượng lớn còn lại đang làm việc. Còn mình thì thấy cũng bớt hâm mộ sự chăm chỉ của loài kiến rồi: cái kiểu ở đâu đang làm lăn ra ngủ?

Nguồn tham khảo: Google với từ khóa “does ants rest”

Written by hoanvu

June 2, 2015 at 6:49 pm

%d bloggers like this: